تمبر
-
وضعیتمُهر نخورده / بی باطل
-
نوع تمبررسمی و دولتی
-
کشور
تمبر موردنظر بخشی از انتشار سراسری تمبرهای رسمی ایالتهای مالزی در سال ۱۹۷۱ است. این مجموعه جایگزین سری پیشین تمبرهای ارکیده شد و در آن پروانههای بومی و منطقهای مالزی بهعنوان موضوع اصلی طراحی انتخاب شدند. در نسخههای ایالتی، طرح پروانهها مشترک بود و نام ایالت و نشانها یا تصویر حاکم محلی، تفاوت میان نسخهها را مشخص میکرد. بنابراین، این قطعه را باید نه صرفاً یک تمبر با موضوع حشرات، بلکه بخشی از برنامه بازنمایی طبیعت و هویت ایالتهای مالزی در نظام تمبرهای پستی آن کشور دانست.
پروانه مالایی جزبل (Malayan Jezebel) به خانواده سفیدبالان (Pieridae) تعلق دارد. این خانواده از گروههای شناختهشده راسته پولکبالان (Lepidoptera) است و گونههای آن در مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری آسیا، آفریقا و استرالیا پراکندگی گستردهای دارند. این پروانه در شبهجزیره مالایا، بورنئو و بخشهایی از سوماترا گزارش شده و از گونههای شاخص پروانههای جنوب شرق آسیا است. نام «جزبل» در نامگذاری انگلیسی گروهی از پروانههای جنس Delias به کار میرود و این نام در کنار نام علمی، هویت زیستی گونه را مشخص میکند.
این پروانه به دلیل الگوی رنگی بالهایش در میان گونههای این جنس قابل توجه است. در توصیف نرهای این گونه، ترکیبی از لکههای قرمز، نوارهای آبی مایل به خاکستری و بخشهایی به رنگ زرد اخرایی در بال عقب پروانه دیده میشود. تضاد این رنگها با زمینه تیره بالها، جلوهای متمایز پدید میآورد. رنگآمیزی در پروانهها صرفاً جنبه زیبایی ندارد و میتواند در شناسایی گونه، ارتباط میان افراد و سازوکارهای دفاعی نقش داشته باشد. در گونه این پروانه نیز تنوع رنگ و نقش بالها از ویژگیهای مهم تشخیص گونههاست.
انتخاب پروانهها برای مجموعه تمبرهای مالزی در سال ۱۹۷۱ را میتوان در پیوند با تنوع زیستی این کشور بررسی کرد. موقعیت جغرافیایی مالزی در ناحیه گرمسیری جنوب شرق آسیا، وجود جنگلهای بارانی، مناطق کوهستانی و زیستگاههای متنوع، شرایط مناسبی برای حضور گونههای حشرات و پروانهها فراهم کرده است. این تنوع طبیعی، بهویژه در شبهجزیره مالایا و جزایر مجاور، بخشی مهم از میراث زیستمحیطی منطقه محسوب میشود. بازنمایی گونههای پروانه در تمبرهای پستی، علاوه بر معرفی طبیعت کشور، امکان ثبت و شناساندن گونههای بومی را در قالب مجموعهای عمومی فراهم میکرد.
ایالت پراک مالزی (Perak) در سال ۱۹۷۱ یکی از ایالتهای عضو فدراسیون مالزی بود و در چارچوب نظام پادشاهی مشروطه این کشور اداره میشد. سلطان ادریس شاه دوم (Sultan Idris Shah II) در آن زمان سلطان پراک بود. در سطح فدرال نیز عبدالرزاق حسین نخستوزیری مالزی را بر عهده داشت. انتشار تمبرهای ایالتی با نام و نشانههای محلی، در عین استفاده از یک برنامه مشترک ملی، هویت تاریخی و سیاسی هر ایالت را نیز در ساختار پستی کشور بازتاب میداد.
تمبر مورد بحث را ویکتور وایتلی (Victor Whiteley) طراحی کرده و چاپ آن به روش لیتوگرافی افست در شرکت بردبری، ویلکینسون و شرکا (Bradbury, Wilkinson & Co. Ltd) انجام شده است. این تمبر چندرنگ، ابعادی برابر با 38 × 25 میلیمتر دارد و دندانهبندی آن شانهای ½۱۳ × ۱۳ است. ارزش اسمی آن 1 سن مالزی است و در شمار تمبرهای رسمی دائمی قرار میگیرد؛ یعنی برای استفاده مستمر در خدمات پستی منتشر شده، نه برای بزرگداشت یک رویداد یا مناسبت خاص.
اهمیت کلکسیونی این تمبر در ترکیب موضوع طبیعتشناختی با هویت ایالتی آن قرار دارد. مجموعهداران تمبرهای پروانهها، حشرات و حیاتوحش جنوب شرق آسیا میتوانند آن را در کنار دیگر گونههای مجموعه سال ۱۹۷۱ قرار دهند و از این طریق تنوع پروانههای مالزی و شیوه بازنمایی آنها در تمبرهای ایالتی را دنبال کنند. این قطعه همچنین برای مطالعه تاریخ تمبرهای دائمی مالزی و تفاوت نسخههای منتشرشده برای ایالتهای مختلف ارزش موضوعی دارد.
شما میتوانید این تمبر را در سبد خرید به آلبوم مجموعه تمبر خود اضافه کنید.