نگاهی دقیق به اسکناس های صفر یورو اروپا

مقدمه

در سال‌های اخیر، در کشورمان ایران عزیز، نام اسکناس صفر یورو اروپا یا بهتر است بگوییم اسکناس (0 یورو) اتحادیه اروپا در میان کلکسیونرهای و علاقه‌مندان به اسکناس خارجی بر سر زبان‌ها افتاده است. پدیده‌ای که شاید در نگاه نخست عجیب به نظر برسد این است که مجموعه اسکناس‌های صفر یورو، با تمام ویژگی‌های امنیتی یورو، با همان کیفیت چاپ، با همان کاغذ مخصوص اسکناس‌های اروپایی، اما با ارزش اسمی «صفر» چاپ و منتشر شده‌اند. اسکناس کلکسیونی (0 یورو) در ظاهر، اسکناسی است که هیچ کاربرد پرداختی ندارد، اما در عمل به یکی از جذاب‌ترین، ارزشمندترین و پرفروش‌ترین اسکناس‌های کلکسیونی اروپا تبدیل شده است. همین تناقض ظاهری ـ «اسکناس بدون ارزش مالی که ارزش کلکسیونی بی‌نظیری دارد» ـ دلیل اصلی کنجکاوی بسیاری از مجموعه‌داران و خریداران اسکناس خارجی است. واقعیت این است که اسکناس ارزشمند صفر یورو اتحادیه اروپا نه یک شوخی اقتصادی است و نه یک محصول تزئینی ساده، بلکه پروژه‌ای کاملاً رسمی، ثبت‌شده و دارای مجوز از بانک مرکزی اروپا است که با هدف تقویت گردشگری، ترویج فرهنگ مجموعه‌داری و ثبت میراث فرهنگی کشورهای مختلف اروپایی طراحی شد. اگر دغدغه شما خرید اسکناس صفر یورو، شناخت مدل‌های ارزشمند اسکناس صفر یورو اروپا، و مهم‌تر از همه دانستن چیستی و چرایی و کاربرد اسکناس صفر یورو است، یا اگر قصد شما تکمیل کلکسیون اسکناس‌های خارجی است و می‌خواهید اسکناس طرح صفر یورو اتحادیه اروپا در آلبوم اسکناس شما هم وجود داشته باشد و هم معنادار به نظر برسد، پیشنهاد می‌کنیم تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید. 

1 ـ تفاوت اسکناس صفر یورو (اتحادیه اروپا) با سایر اسکناس‌های کلکسیونی

تفاوت بزرگ اسکناس‌های اتحادیه اروپا تحت عنوان صفر یورو، با سایر اسکناس‌های یادبودی و اسکناس‌های کلکسیونی جهان، ترکیب بی‌نظیر اصالت بانکی، ارزش فرهنگی، و محدودیت چاپ این اسکناس‌ها است. کلکسیونرهای اسکناس به خوبی از این نکته مهم دنیای مجموعه‌داری اسکناس آگاه هستند که هر روز که می‌گذرد، اسکناس‌های کلکسیونی وارد آلبوم کلکسیونرها می‌شوند و در نتیجه، به همان میزان، اسکناس‌های کلکسیونی موجود در بازار کاهش پیدا می‌کند؛ از این رو، و از آنجا که اسکناس صفر یورو از این قاعده مستثنی نیست، بهتر است کلکسیونرهای اسکناس، نسبت به خرید این اسکناس‌ها اقدام کنند. 

2ـ تاریخچه شکل‌گیری اسکناس‌های صفر یورو (اتحادیه اروپا)

الف ـ چرا ایده اولیه چاپ اسکناس صفر یورو با استقبال مواجه شد؟

چنان که ذکر کردیم، برای نخستین‌بار در سال ۲۰۱۵ میلادی ایده طراحی اسکناس یورو طرح صفر در فرانسه مطرح شد وهدف این بود که گردشگران خارجی که وارد کشورهای اروپایی می‌شوند، در هنگام بازدید از موزه‌ها، بناهای تاریخی، پارک‌های ملی و نقاط مشهور اروپا، یک یادگاری فرهنگی ـ اقتصادی جدید و جذاب دریافت کنند. این طرح به سرعت با استقبال روبه‌رو شد که چند علت داشت: اول این که ظاهر اسکناس اتحادیه اروپا با طرح صفر، کاملاً مشابه اسکناس بانکی یورو بود؛ ضمن این که برای گردشگران خارجی، قیمت فروش پایین داشت و ارزش کلکسیونی آن به‌شدت قابل رشد بود. به‌دنبال همین استقبال گسترده، این طرح در کشورهای مختلف اتحادیه اروپا توسعه یافت.

ب ـ مجوز بانک مرکزی اروپا برای چاپ اسکناس 0 یورو

نکته مهمی که باعث اعتبار جهانی و جذابیت این پدیده جدید اتحادیه اروپا شد، صدور مجوز رسمی چاپ توسط بانک مرکزی اروپا (ECB) بود؛ البته با این شرط که: ارزش اسکناس «صفر» باشد، قابل استفاده در مبادلات روزمره نباشد و فقط جهت مجموعه‌داری، یادبود و گردشگری عرضه شود. همین نقطه قوت اسکناس صفر یورو سبب شد که کلکسیونرهای اسکناس، چه حرفه‌ای و چه مبتدی، نگاه بسیار مثبت و اطمینان‌بخشی به این پدیده جدید داشته باشند.

4 ـ مشخصات ظاهری و امنیتی اسکناس بانکی صفر یورو

5ـ طراحی‌های متنوع اسکناس صفر یورو اروپا

هر نسخه از اسکناس‌های اتحادیه اروپا تحت عنوان (صفر یورو) معمولاً مزین به تصویر یک بنای تاریخی، شخصیت فرهنگی یا جاذبه گردشگری است که از میان آن‌ها می‌توان به برج ایفل در فرانسه، کلوسئوم در مرکز شهر روم پایتخت ایتالیا، کاخ ورسای در فرانسه، کلیسای نوتردام در پاریس، قلعه‌های اروپای شرقی، موزه‌ها و پارک‌های ملی اتحادیه اروپا، اشاره کرد. هر طرح فقط در تیراژی محدود چاپ و منتشر می‌شود، به همین دلیل بسیاری از مدل‌ها به‌سرعت تبدیل به اسکناس کمیاب صفر یورو می‌گردند.

6ـ انواع مدل‌ها و طرح‌های اسکناس‌های صفر یورو (اتحادیه) اروپا

در حال حاضر صدها مدل متفاوت از اسکناس صفر یورو اتحادیه اروپا وجود دارد که می‌توان آن‌ها را در چند دسته کلی بررسی کرد:

الف ـ اسکناس 0 یورو با طرح بناهای تاریخی

بیشترین چاپ مربوط به بناهایی مانند برج ایفل، کولوسئوم، کاخ‌ها و قلعه‌های مشهور است.

ب ـ اسکناس صفر یورو با طرح هنری و فرهنگی

این نسخه‌ها به شخصیت‌ها، نقاشی‌ها و آثار فرهنگی اروپا اختصاص دارد. معمولاً تیراژ پایین‌تری دارند و در گروه اسکناس‌های کمیاب اروپا جای می‌گیرند.

ج ـ طرح‌های مناسبتی اسکناس صفر یورو اروپا

این دسته از اسکناس‌های صفر یورو برای رویدادهایی مثل مسابقات ورزشی، سالگردها یا بازسازی یک بنای تاریخی چاپ می‌شوند. بسیاری از کلکسیونر اسکناس صفر یورو این سری‌ها را به‌صورت سالانه جمع‌آوری می‌کنند.

د ـ نسخه‌های محدود و VIP صفر یورو

این گروه کمیاب‌ترین نمونه‌ها هستند و قیمت اسکناس صفر یورو اتحادیه اروپا در این دسته به مراتب بالاتر است.

7ـ نمونه‌های برجسته اسکناس صفر یورو (اتحادیه اروپا)

الف ـ اسکناس صفر یورو (اتحادیه اروپا)؛ طرح جزیره الرون فرانسه

صومعهٔ ژومیه‌ژ (Abbaye de Jumièges) یکی از کهن‌ترین و باشکوه‌ترین بناهای مذهبی فرانسه است که در میانهٔ سدهٔ هفتم میلادی در منطقهٔ نورماندی فرانسه بنیان گذاشته شد و امروز به‌ عنوان یکی از زیباترین «بناهای تاریخی» اروپا شناخته می‌شود. بنابراین، می‌توان گفت اسکناس صفر یورو اتحادیه اروپا (با طرح صومعه ژومیه‌ژ) در دسته طرح بناهای تاریخی و فرهنگی ـ هنری (که در بالا ذکر کردیم) قرار می‌گیرد. این صومعهٔ بندیکتی، طی قرون متمادی بارها گسترش یافت، ویران شد، دوباره بازسازی شد و در دوران انقلاب فرانسه تقریباً به‌طور کامل تخریب گردید.

صومعهٔ ژومیه‌ژ نه تنها بخشی زنده از تاریخ مذهبی و معماری نورماندی است، بلکه به همین دلیل، در اسکناس‌های صفر یورو اروپا نیز به‌عنوان یکی از نمادهای فرهنگی مهم فرانسه به تصویر درآمده و برای مجموعه‌داران ارزش ویژه‌ای دارد.

ج ـ اسکناس صفر یورو (اتحادیه اروپا) طرح جنگل میمون‌ها

اسکناس صفر یورو با طرح La Forêt des Singes یکی دیگر از نسخه‌های کلکسیونی و یادبودی 0 یورو است که بر اساس یکی از جاذبه‌های طبیعی و گردشگری فرانسه طراحی شده است. La Forêt des Singes به معنای «جنگل میمون‌ها» یک پارک حیات وحش در فرانسه است که به حفاظت و نمایش میمون‌ها در محیط طبیعی‌شان اختصاص دارد؛ اسکناسی که یادآور اهمیت حیات وحش و محیط زیست فرانسه است.

د ـ اسکناس صفر یورو (اتحادیه اروپا) طرح آسیاب والیس کلازا

اسکناس صفر یورو با طرح (آسیاب والیس کلازا) Moulin Vallis Clausa یکی دیگر از نسخه‌های ویژه و کلکسیونی 0 یورو است که به یک اثر تاریخی و جاذبه فرهنگی فرانسه اختصاص دارد. Moulin Vallis Clausa یا «آسیاب والیس کلازا» نام یک آسیاب تاریخی است که در نواحی جنوبی فرانسه واقع شده و نمایانگر معماری سنتی و صنعتی قرون گذشته این منطقه است. 

هـ ـ اسکناس صفر یورو (اتحادیه اروپا) با طراحی یادبود سقوط دیوار برلین

اسکناس صفر یورو با طرح Fall der Mauer یکی از نسخه‌های کلکسیونی صفر یورو است که به رویداد تاریخی سقوط دیوار برلین در سال ۱۹۸۹ اختصاص دارد. طرح روی اسکناس تصویری از بخش‌های دیوار برلین و جمعیت جشن‌گرفته مردم هنگام سقوط دیوار را نشان می‌دهد که هم یادآور یک رویداد مهم تاریخی و هم بیانگر نماد آزادی و اتحاد آلمان است.

و ـ اسکناس صفر یورو (اتحادیه اروپا) طرح موزه دوره پیش از تاریخ

اسکناس صفر یورو اتحادیه اروپا با طرح موزه دوره پیش از تاریخ تحت این عنوان است (Musée de Préhistoire des Gorges du Verdon). این اسکناس بسیار جذاب، یکی دیگر از نسخه‌های کلکسیونی صفر یورو است که به موزه‌های دوره پیش از تاریخ اروپا اختصاص دارد. اما طرح روی اسکناس شامل تصاویر اشیاء، ابزارها و آثار باستانی مرتبط با دوره پیش از تاریخ است که در موزه‌ها نگهداری می‌شوند و به خوبی فرهنگ، هنر و میراث تاریخی دوران‌های ابتدایی اروپا را به نمایش می‌گذارد.

قابل ذکر است که اسکناس یادبودی موزه دوره پیش از تاریخ، نمونه‌ای از تلفیق میراث باستانی اروپا و طراحی رسمی اسکناس صفر یورو است که در مجموعه‌های کلکسیونی جایگاه ویژه‌ای دارد.

نتیجه‌گیری: چرا اسکناس صفر یورو می‌تواند انتخاب ایده‌آل کلکسیونرها باشد؟

اسکناس 0 یورو کلکسیونی به‌حق یکی از شگفتی‌های دنیای مجموعه‌داری در قرن بیست‌ویکم است؛ اسکناسی که بدون داشتن ارزش پرداختی، توانسته است جایگاهی فرهنگی، هنری و اقتصادی برای خود ایجاد کند. همان‌طور که در بخش‌های مختلف مقاله بررسی شد، این اسکناس‌ها در اصل نسخه‌هایی رسمی و تأییدشده از سوی بانک مرکزی اروپا هستند و به‌دلیل استفاده از کاغذ امنیتی یورو، هولوگرام، چاپ برجسته و شماره سریال اختصاصی، از نظر اصالت هیچ تفاوتی با اسکناس‌های بانکی ندارند. این سطح از استاندارد در کنار طرح‌های الهام‌گرفته از میراث فرهنگی، بناهای تاریخی و نمادهای گردشگری اروپا سبب شده است که اسکناس صفر یورو نه‌فقط یک یادبود از اروپا، بلکه یک «شئ فرهنگی» محسوب شود که ارزش نگهداری بلندمدت دارد.